GiaiToa.comGiải Toả
Góp ý, đối thoại và khiếu nại đúng luật

Cả xóm cùng chưa đồng ý đền bù: vì sao mỗi hộ nên đứng đơn riêng

Nhiều hộ cùng thấy chưa thoả với đền bù thì việc gì làm chung được, việc gì mỗi hộ phải tự làm, và vì sao đơn riêng của từng hộ được giải quyết nhanh hơn.

Two Vietnamese neighbors, an older man and a younger woman, talk quietly over a low garden fence between village houses, side view, late afternoon light

Khi cả xóm cùng thấy mức đền bù chưa thoả, cách làm đúng luật và cũng hiệu quả nhất là mỗi hộ tự đứng đơn của mình, nêu điểm chưa đồng ý của chính hộ mình, kèm giấy tờ của chính hộ mình. Hàng xóm vẫn có thể cùng đọc phương án, chia sẻ thông tin, cùng góp ý tại buổi họp lấy ý kiến; nhưng đơn kiến nghị, đơn khiếu nại thì nên là việc của từng người có quyền lợi.

Lý do không nằm ở chuyện "đơn chung bị cấm" hay "đơn riêng dễ được hơn", mà ở chỗ quyền lợi mỗi hộ khác nhau đến từng dòng trong bảng tính. Phần dưới giải thích vì sao, việc gì làm chung được, những rủi ro của đơn nhiều chữ ký, và cách giữ tình làng nghĩa xóm trong lúc mỗi nhà đi đường của mình.

Vì sao quyền lợi mỗi hộ khác nhau

Hai căn nhà cạnh nhau có thể khác nhau ở gần như mọi thứ đưa vào bảng tính: diện tích thửa, phần diện tích được công nhận là đất ở, nguồn gốc đất, thời điểm xây nhà, kết cấu nhà, cây trồng, số nhân khẩu, có kinh doanh hay không, còn chỗ ở khác hay không. Mỗi thứ là một dòng, mỗi dòng có căn cứ riêng.

Vì vậy, điều mà cả xóm cùng chưa đồng ý thường chỉ có một hoặc hai điểm thật sự chung, như giá đất cụ thể ở một vị trí, hay một khoản hỗ trợ áp cho cả khu. Phần còn lại là những điểm riêng: nhà này sót cây, nhà kia nhầm diện tích, nhà khác chưa được tính nhân khẩu. Một lá đơn chung không chứa được những điểm riêng đó, và chính những điểm riêng lại là nơi dễ được điều chỉnh nhất.

Có cả những khác biệt không nằm trong bảng tính mà nằm trong hoàn cảnh: nhà này còn chỗ ở khác, nhà kia không; nhà này muốn nhận tiền để về quê, nhà kia cần suất tái định cư gần chỗ làm. Mong muốn khác nhau thì đề nghị cũng khác nhau, khó gói vào một tờ giấy chung.

Ngoài ra, mỗi hộ nhận quyết định vào một ngày khác nhau, có thời hiệu khiếu nại riêng. Một lá đơn gom nhiều hộ có thể làm hộ này lỡ thời hiệu vì chờ hộ kia ký.

Việc làm chung được và việc mỗi hộ tự làm

Bảng dưới không cấm hàng xóm giúp nhau; nó chia việc sao cho giúp nhau mà không làm rối hồ sơ của ai:

ViệcLàm chung đượcMỗi hộ tự làmGhi chú
Đọc phần thuyết minh chung của phương ánCóCùng đọc giúp hiểu nhanh căn cứ áp giá, các khoản hỗ trợ
Đọc bảng tính chi tiết của hộCóMỗi bảng là thông tin riêng của một hộ
Góp ý tại buổi họp lấy ý kiếnMỗi người phát biểu ý kiến của mìnhCóÝ kiến chung về giá đất, hạ tầng tái định cư nêu ở đây là hợp lý
Viết đơn kiến nghị, đơn khiếu nạiCóNgười có quyền lợi đứng đơn, ký tên
Chia sẻ kinh nghiệm chuẩn bị giấy tờCóKhông chia sẻ bản sao giấy tờ của nhà khác khi chưa được đồng ý
Đi đối thoạiCóMỗi buổi đối thoại xoay quanh hồ sơ của một hộ
Nhờ trợ giúp pháp lý, luật sưCó thể cùng hỏi thông tin chungCóHồ sơ cụ thể vẫn là của từng hộ

Một cách giúp nhau rất thực tế: người trong xóm rành giấy tờ đọc phần thuyết minh chung rồi giải thích lại cho các nhà lớn tuổi, chỉ cho từng nhà biết dòng nào trong bảng tính của mình nên kiểm. Sau đó mỗi nhà tự đối chiếu với giấy tờ của nhà mình. Giúp như vậy là giúp người khác hiểu hồ sơ của họ, không phải làm hồ sơ thay họ.

Điểm chung của cả xóm: nêu ở đâu cho đúng

Nếu điểm chưa đồng ý thật sự là của chung, như giá đất ở một đoạn đường, hay khu tái định cư chưa có trường học gần, thì nơi hợp nhất để nêu là buổi họp lấy ý kiến về dự thảo phương án, và phiếu góp ý mà mỗi hộ nộp. Mỗi hộ ghi ý kiến của mình vào phiếu của mình, có thể trùng nội dung với hộ bên cạnh. Khi nhiều phiếu nêu cùng một điểm, điểm đó được tổng hợp vào báo cáo lấy ý kiến gửi cơ quan có thẩm quyền.

Tại buổi họp, mỗi người phát biểu ngắn, nói ý kiến của gia đình mình, không nói thay người khác. Câu mẫu: "Gia đình em ở thửa số 15, nhà em đề nghị xem xét lại giá đất ở vị trí mặt đường, vì theo nhà em thấy vị trí này thuận lợi kinh doanh hơn phần phía trong." Câu như vậy được thư ký ghi lại rõ ràng, khác hẳn với những tiếng nói chen nhau.

Pháp luật về khiếu nại có quy định riêng cho trường hợp nhiều người cùng khiếu nại một nội dung, trong đó có việc cử người đại diện. Đây là thủ tục chặt chẽ, có trách nhiệm của người đại diện. Nếu gia đình đang được rủ tham gia một đơn như vậy, nên đọc kỹ, hỏi rõ, và cân nhắc xem hồ sơ của nhà mình có điểm riêng nào cần một đơn riêng hay không.

Rủi ro của đơn nhiều chữ ký

Điểm riêng bị chìm. Đơn chung chỉ nêu được điểm chung, những sai sót riêng của từng nhà không có chỗ để nêu, nên không được rà lại.

Ký mà không đọc. Trong không khí "ai cũng ký", nhiều người ký vào một tờ giấy chưa đọc hết, có khi chứa những lời lẽ hoặc yêu cầu mà chính mình không đồng ý.

Thời hiệu lệch nhau. Mỗi hộ nhận quyết định ngày khác nhau. Chờ gom đủ chữ ký có thể làm vài hộ lỡ hạn.

Không ai rút ra được. Khi một hộ muốn rút yêu cầu vì điểm của mình đã được giải quyết, đơn chung trở nên rối: phần còn lại của ai, ai đại diện. Đơn riêng thì hộ nào xong việc của hộ đó.

Trách nhiệm về nội dung. Người ký chịu trách nhiệm về những gì ghi trong đơn. Một câu quy kết thiếu căn cứ trong đơn chung là trách nhiệm của tất cả người ký.

Dễ bị hiểu thành khiếu nại đông người. Đơn nhiều chữ ký đi kèm việc kéo nhau đi đông người dễ chuyển cuộc làm việc thành một sự việc khác, phải xử lý theo trình tự khác, chậm hơn cho chính những hộ có điểm đáng sửa.

Ví dụ giả định: năm hộ cuối xóm

Năm hộ cuối xóm cùng nằm trong dự án mở rộng một con đường. Ông Bảy, người lớn tuổi nhất, được hàng xóm nhờ soạn một lá đơn chung về giá đất. Con gái ông Bảy đọc bảng tính của từng nhà và nhận ra: nhà ông Bảy bị sót bể nước, nhà chị Hoa chưa được tính hỗ trợ kinh doanh, nhà anh Lâm bị đo thiếu một góc sân, hai nhà còn lại không thấy gì sai ngoài chuyện giá.

Cả xóm đổi cách làm. Mỗi nhà làm một lá đơn kiến nghị riêng: ba nhà nêu điểm riêng kèm giấy tờ, cả năm nhà cùng ghi thêm một đoạn góp ý về giá đất ở vị trí mặt đường. Năm lá đơn nộp cùng một ngày, mỗi nhà có phiếu tiếp nhận riêng.

Ba điểm riêng được rà lại trước khi phê duyệt. Điểm giá đất được ghi nhận trong báo cáo tổng hợp, chưa thay đổi ngay, và mỗi nhà vẫn giữ quyền khiếu nại về điểm đó khi có quyết định. Câu chuyện giả định này không hứa kết quả, nhưng cho thấy đơn riêng giúp những chỗ sửa được thì được sửa sớm.

Giữ tình làng nghĩa xóm khi mỗi nhà một đường

Đền bù giải toả thường kéo dài nhiều tháng, có khi nhiều năm. Trong thời gian đó, nhà này nhận tiền trước, nhà kia còn khiếu nại; nhà này chọn nhận đất tái định cư, nhà kia nhận tiền rồi đi nơi khác. Những khác biệt đó dễ sinh ra nghi kỵ: "nhà đó chắc quen ai nên được nhiều", "nhà kia khiếu nại làm chậm cả xóm".

Phần lớn khác biệt về con số đến từ khác biệt trong hồ sơ, không phải từ quen biết. Khi nghe một con số của nhà khác, nhớ rằng mình không thấy bảng tính của họ. Khi nhà mình quyết định khác với hàng xóm, nói rõ lý do của nhà mình mà không phán xét lựa chọn của họ.

Những bất đồng giữa các hộ với nhau, như ranh đất giữa hai thửa, lối đi chung, cây trồng trên ranh, nên đưa ra hoà giải ở cơ sở hoặc UBND cấp xã trước khi đo đạc chốt số liệu. Giải quyết sớm giúp cả hai nhà không bị kéo dài hồ sơ, và giữ được mối quan hệ mà sau này có khi còn là hàng xóm ở khu tái định cư.

Khi có người rủ "lên trên" hoặc kêu gọi trên mạng

Trong những dự án có nhiều hộ, thường có lời rủ đi đông người đến cơ quan, hoặc đăng bài kêu gọi trên mạng xã hội để "tạo áp lực". Những cách đó không thuộc trình tự khiếu nại, không làm căn cứ của hộ nào mạnh hơn, và dễ khiến người tham gia gặp rắc rối về pháp lý, trong khi điểm đáng sửa của nhà mình vẫn chưa được ai đọc.

Con đường đã có sẵn trong luật là gửi văn bản đúng nơi, theo đúng thứ tự, trong thời hiệu. Nếu thấy cơ quan chậm trả lời, gia đình hỏi lại bằng văn bản; nếu không đồng ý kết quả, gia đình đi bước tiếp theo theo luật, hoặc khởi kiện ra toà. Tin đồn trên mạng về "chỗ khác được gấp ba" thường không có căn cứ, và không thay được bảng tính của nhà mình.

Nếu lo không đủ sức tự làm, gia đình có thể tìm trợ giúp pháp lý nếu thuộc diện, nhờ hoà giải viên ở cơ sở cho những bất đồng giữa các hộ với nhau, hoặc hỏi luật sư trên AI Cố Vấn cho hồ sơ phức tạp.

Câu hỏi thường gặp

Nhiều hộ cùng khiếu nại một nội dung có được không?

Pháp luật về khiếu nại có quy định cho trường hợp nhiều người cùng khiếu nại một nội dung, kèm việc cử người đại diện. Tuy vậy, mỗi hộ thường có điểm riêng trong bảng tính, nên đơn riêng giúp những điểm đó được nêu đầy đủ và rà lại sớm.

Hàng xóm nhờ ký vào đơn chung thì nên làm gì?

Đọc hết từng câu trước khi ký, hỏi rõ đơn gửi ai, đề nghị gì, ai chịu trách nhiệm nội dung. Nếu nhà mình có điểm riêng như sót cây, nhầm diện tích, nên làm thêm đơn riêng cho điểm đó, kèm giấy tờ của nhà mình.

Góp ý chung về giá đất nêu ở đâu là hợp lý?

Nơi hợp nhất là buổi họp lấy ý kiến về dự thảo phương án và phiếu góp ý mỗi hộ nộp. Mỗi người nói ý kiến của gia đình mình, nhiều phiếu nêu cùng một điểm thì điểm đó được tổng hợp vào báo cáo gửi cơ quan có thẩm quyền.

Đi đông người đến cơ quan có giúp giải quyết nhanh hơn không?

Không. Việc đó không thuộc trình tự khiếu nại, không làm căn cứ mạnh hơn và có thể khiến người tham gia gặp rắc rối. Gửi văn bản đúng nơi, đúng thứ tự, trong thời hiệu là cách để hồ sơ của mỗi nhà được đọc và xử lý.

Có được chia sẻ bảng tính đền bù với hàng xóm để so không?

Bảng tính chi tiết là thông tin riêng của từng hộ, chỉ chia sẻ khi chủ hộ đồng ý. So sánh có ích khi hai thửa giống nhau ở điểm cụ thể mà bị tính khác nhau; khi đó nêu đúng điểm đó trong đơn của nhà mình.

Các hộ bất đồng với nhau về ranh đất khi đo đạc thì làm sao?

Đó là bất đồng giữa các hộ, nên nhờ hoà giải ở cơ sở hoặc UBND cấp xã trước, đối chiếu giấy chứng nhận và bản đồ địa chính. Thống nhất được ranh sớm giúp việc đo đạc, lập phương án cho cả hai nhà không bị kéo dài.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138