GiaiToa.comGiải Toả
Góp ý, đối thoại và khiếu nại đúng luật

Uỷ quyền khiếu nại đền bù khi bố mẹ già yếu: ai đứng đơn, giấy uỷ quyền ghi gì

Bố mẹ đứng tên đất bị thu hồi mà già yếu, con muốn khiếu nại giúp. Ai đứng đơn, khi nào cần uỷ quyền, giấy uỷ quyền ghi gì và việc gì vẫn phải hỏi bố mẹ.

A Vietnamese woman in her thirties holds a phone with a blank screen while sitting on the steps of an old village house beside her elderly mother, soft overcast light

Khi bố mẹ đứng tên thửa đất bị thu hồi và vẫn còn minh mẫn, người khiếu nại là bố mẹ: con giúp đọc phương án, soạn đơn, đọc lại cho bố mẹ nghe, rồi để bố mẹ tự ký hoặc điểm chỉ. Chỉ khi bố mẹ ốm đau, già yếu, không thể tự làm, thì mới cần uỷ quyền cho con khiếu nại thay, bằng giấy uỷ quyền đúng quy định. Ký thay bố mẹ mà không có uỷ quyền là việc không nên làm, dù với ý tốt.

Luật Khiếu nại 2011 cùng các văn bản sửa đổi, hướng dẫn hiện hành cho phép người khiếu nại vì ốm đau, già yếu hoặc lý do khách quan khác mà không tự khiếu nại được thì uỷ quyền cho người thân, trong đó có con đã thành niên. Phần dưới nói rõ ba cách con có thể giúp, cách theo dõi hồ sơ khi ở xa, trường hợp bố mẹ không còn tự quyết được, và những việc con không nên làm thay.

Ai là người khiếu nại

Người khiếu nại là người có quyền, lợi ích bị ảnh hưởng bởi quyết định: ở đây thường là người đứng tên quyền sử dụng đất, chủ sở hữu tài sản trên đất, hoặc người có tên trong phương án. Con cái sống chung nhà có thể có quyền lợi riêng ở một số khoản, như hỗ trợ tính theo nhân khẩu, nhưng phần đất và nhà thì thuộc về người đứng tên.

Điều này quan trọng vì nó quyết định ai ký đơn. Một lá đơn do con ký tên mình, nói về đất của bố mẹ, mà không có uỷ quyền, có thể bị trả lại vì người ký không phải người có quyền khiếu nại. Mất thời gian ở bước này đôi khi làm lỡ thời hiệu.

Trường hợp hay gặp là chỉ một trong hai người, bố hoặc mẹ, đứng tên trên giấy chứng nhận, nhưng đất là tài sản chung của vợ chồng. Khi đó hỏi lại xem phương án đang ghi tên ai, và nên để cả hai cùng ký đơn hoặc cùng uỷ quyền, để không ai bị bỏ ngoài hồ sơ.

Nếu bố mẹ và con cùng có quyền lợi, ví dụ con cùng đứng tên, hoặc con có nhà riêng trên cùng thửa, thì mỗi người khiếu nại phần của mình, hoặc thống nhất uỷ quyền cho một người làm. Hỏi lại tổ chức làm nhiệm vụ bồi thường xem trong phương án, mỗi khoản đang ghi tên ai.

Ba cách con giúp bố mẹ

Chọn cách phù hợp với sức khoẻ của bố mẹ, khoảng cách địa lý, và độ phức tạp của hồ sơ:

CáchHợp khi nàoAi ký đơnGiấy tờ cần
Con soạn, bố mẹ kýBố mẹ minh mẫn, đi lại được hoặc có người ở gần giúp nộpBố mẹĐơn, giấy tờ đính kèm; con đọc lại cho bố mẹ nghe trước khi ký
Bố mẹ uỷ quyền cho con khiếu nạiBố mẹ ốm đau, già yếu, không tự làm đượcCon, với tư cách người được uỷ quyềnGiấy uỷ quyền đúng quy định, ghi rõ nội dung uỷ quyền
Bố mẹ uỷ quyền cho luật sưHồ sơ phức tạp, con không đủ thời gian hoặc chuyên mônLuật sư, theo uỷ quyềnGiấy uỷ quyền, hợp đồng dịch vụ pháp lý

Cả ba cách đều cần con và bố mẹ hiểu cùng một nội dung. Uỷ quyền không có nghĩa là bố mẹ không cần biết gì: người được uỷ quyền vẫn nên báo lại từng bước, và hỏi ý kiến bố mẹ ở những quyết định quan trọng như nhận tiền, rút đơn, chọn tái định cư.

Giấy uỷ quyền khiếu nại: cần lưu ý gì

Giấy uỷ quyền nên ghi rõ: người uỷ quyền, người được uỷ quyền, uỷ quyền khiếu nại quyết định nào (số, ngày, người ký), phạm vi uỷ quyền gồm những việc gì (nộp đơn, bổ sung giấy tờ, đi đối thoại, nhận văn bản trả lời), và thời hạn. Giấy uỷ quyền chung chung, ghi "toàn quyền giải quyết mọi việc", dễ bị hỏi lại, và cũng không tốt cho chính bố mẹ.

Giấy uỷ quyền khiếu nại thường cần được chứng thực theo quy định. Bố mẹ yếu không đi được thì hỏi UBND cấp xã hoặc tổ chức hành nghề công chứng về việc chứng thực, công chứng ngoài trụ sở. Hỏi trước nơi sẽ nộp đơn xem họ chấp nhận loại giấy uỷ quyền nào, để làm một lần cho đúng.

Lưu ý tách hai việc: uỷ quyền khiếu nại và uỷ quyền nhận tiền là hai nội dung khác nhau. Nếu muốn con nhận tiền thay, nên làm nội dung đó riêng, rõ ràng, cả nhà cùng biết. Gộp tất cả vào một tờ giấy dễ sinh hiểu lầm giữa anh chị em sau này.

Khi hồ sơ đã xong, hoặc bố mẹ khoẻ lại và muốn tự làm, việc chấm dứt uỷ quyền cũng nên làm bằng văn bản và báo cho nơi đang giải quyết đơn biết. Làm rõ từ đầu đến cuối như vậy giúp cả nhà yên tâm, và giúp cơ quan biết đang làm việc với ai.

Người được uỷ quyền tự làm gì, việc gì phải hỏi lại bố mẹ

Uỷ quyền khiếu nại là giao một phần việc, không phải giao luôn quyền quyết định thay cho mọi chuyện. Một cách chia gợi ý để cả nhà cùng hiểu:

ViệcNgười được uỷ quyền tự làm trong phạm vi giấyNên hỏi ý bố mẹ trước
Nộp đơn, bổ sung giấy tờ, nhận phiếu tiếp nhậnCóBáo lại sau khi làm
Đi làm việc khi cán bộ đến xác minh, đi đối thoạiCóThống nhất trước những điểm sẽ trình bày
Ký biên bản đối thoại, biên bản làm việcCó, nếu giấy uỷ quyền có nội dung nàyĐọc lại biên bản cho bố mẹ nghe sau đó
Đồng ý một phần kết quả xác minh, rút một điểm khiếu nạiChỉ khi giấy uỷ quyền ghi rõCó, luôn hỏi trước
Rút toàn bộ đơn khiếu nạiChỉ khi giấy uỷ quyền ghi rõCó, luôn hỏi trước, nên có người làm chứng
Khiếu nại tiếp hoặc khởi kiện khi không đồng ý kết quảThường cần uỷ quyền mới cho bước mớiCó, bàn cả nhà

Thời hiệu khiếu nại tính theo ngày bố mẹ nhận hoặc biết quyết định, không phải ngày con ở xa biết. Ghi ngày nhận ngay khi văn bản đến tay bố mẹ, chụp gửi cho người được uỷ quyền trong ngày.

Dặn bố mẹ một quy tắc đơn giản: có ai mang giấy tờ đến nhà, kể cả cán bộ, thì nhận và ký đã nhận văn bản là được, còn các giấy cần ký đồng ý, ký cam kết, ký rút đơn thì để lại, hẹn khi con về hoặc khi người ở gần sang đọc cùng. Cán bộ làm việc đúng quy trình thường không ngại chờ thêm một hai ngày.

Ví dụ giả định: chị Mai và mẹ ở quê

Chị Mai làm việc ở thành phố, mẹ chị ngoài tám mươi sống ở quê, đứng tên mảnh đất có nhà bị thu hồi một phần. Mẹ chị còn minh mẫn nhưng đi lại khó. Khi phương án được phê duyệt, chị thấy phần mái hiên và bếp ngoài không có trong bảng tính.

Chị về quê một tuần. Chị đọc bảng tính cùng mẹ, soạn đơn khiếu nại ghi rõ quyết định, hai điểm chưa đồng ý, kèm ảnh chụp và biên bản kiểm đếm. Mẹ chị nghe đọc lại từng đoạn, rồi tự điểm chỉ. Chị làm thêm giấy uỷ quyền có chứng thực để chị đi đối thoại thay mẹ, phạm vi chỉ gồm việc khiếu nại quyết định đó.

Em trai chị ở gần giữ bản gốc, mỗi lần có giấy mời thì chụp gửi vào nhóm gia đình. Khi có buổi đối thoại, chị về đi thay mẹ, ghi lại và đọc biên bản cho mẹ nghe qua điện thoại. Mọi quyết định quan trọng, chị đều hỏi mẹ trước.

Khi bố mẹ không còn tự quyết được

Nếu bố mẹ đã lẫn, không còn nhận thức được việc mình làm, thì uỷ quyền không còn là cách phù hợp, vì người uỷ quyền phải có năng lực hành vi dân sự để uỷ quyền. Trường hợp này liên quan đến các quy định về người đại diện, người giám hộ theo Bộ luật Dân sự 2015 cùng các văn bản sửa đổi, hướng dẫn hiện hành, và cần thủ tục riêng.

Đây là tình huống nên hỏi luật sư trên AI Cố Vấn sớm, vì thủ tục xác định người đại diện có thể mất thời gian, trong khi thời hiệu khiếu nại vẫn chạy. Trong lúc chờ, gia đình vẫn nên giữ đủ giấy tờ, ghi lại ngày nhận văn bản, và báo cho tổ chức làm nhiệm vụ bồi thường biết tình trạng sức khoẻ của người đứng tên.

Nếu bố mẹ đã mất, hồ sơ chuyển sang câu chuyện của những người thừa kế, với quy định riêng về ai có quyền lợi và chia thế nào. Việc đó cần được xử lý theo thủ tục thừa kế, không nên tự ý đứng đơn thay khi anh chị em chưa thống nhất.

Những việc con không nên làm thay

Không ký thay khi không có uỷ quyền. Chữ ký thay, dù bố mẹ đồng ý bằng lời, có thể làm đơn bị trả lại hoặc gây rắc rối pháp lý sau này.

Không quyết định thay mà không hỏi. Nhận tiền, rút đơn, chọn nhận đất hay nhận tiền là quyết định của người đứng tên. Hỏi ý kiến bố mẹ, có người làm chứng nếu cần.

Không giữ một mình mọi giấy tờ gốc. Để bản gốc ở người ở gần, có danh sách giấy tờ mà cả nhà đều biết. Việc một người giữ tất cả dễ sinh nghi giữa anh chị em.

Không giấu bố mẹ tin xấu. Khi đơn bị trả lời không như mong đợi, nói thật với bố mẹ, nhẹ nhàng, kèm bước tiếp theo có thể đi. Giấu đi rồi bố mẹ nghe từ hàng xóm thì lo hơn nhiều.

Không để bố mẹ một mình gặp người lạ. Người già sống một mình hay bị nhắm tới bởi người tự xưng "lo được đền bù". Dặn bố mẹ không đưa giấy tờ, không ký gì khi con chưa biết.

Câu hỏi thường gặp

Con có được đứng tên đơn khiếu nại thay bố mẹ không?

Con đứng đơn thay khi được bố mẹ uỷ quyền đúng quy định, trong trường hợp bố mẹ ốm đau, già yếu hoặc lý do khách quan khác mà không tự khiếu nại được. Nếu bố mẹ còn tự làm được, bố mẹ ký đơn, con giúp soạn và nộp.

Giấy uỷ quyền khiếu nại có cần công chứng, chứng thực không?

Thường cần được chứng thực theo quy định. Bố mẹ yếu không đi được thì hỏi UBND cấp xã hoặc tổ chức hành nghề công chứng về chứng thực, công chứng ngoài trụ sở, và hỏi trước nơi nhận đơn chấp nhận loại giấy nào.

Bố mẹ không biết chữ thì ký đơn thế nào?

Người không biết chữ có thể điểm chỉ vào đơn. Trước khi điểm chỉ, con hoặc người làm chứng đọc lại toàn bộ nội dung đơn cho bố mẹ nghe, và bố mẹ đồng ý với từng điểm. Nên có người làm chứng khi điểm chỉ.

Thời hiệu khiếu nại tính theo ngày bố mẹ nhận hay ngày con biết?

Thời hiệu tính theo ngày người khiếu nại nhận được hoặc biết được quyết định, tức là bố mẹ nếu bố mẹ đứng tên. Vì vậy cần ghi ngày nhận ngay khi văn bản đến tay bố mẹ, không chờ con về mới tính.

Bố mẹ đã lẫn thì con có khiếu nại thay được không?

Khi bố mẹ không còn nhận thức được việc mình làm, uỷ quyền không còn phù hợp, mà cần thủ tục về người đại diện, giám hộ theo Bộ luật Dân sự 2015. Nên hỏi luật sư sớm vì thời hiệu vẫn chạy trong lúc làm thủ tục.

Anh chị em không thống nhất ai lo hồ sơ thì làm sao?

Họp gia đình, có mặt bố mẹ nếu được, ghi biên bản ý kiến từng người, thống nhất một người được uỷ quyền và cách báo lại tình hình. Nếu vẫn bất đồng, nhờ hoà giải ở cơ sở hoặc hỏi luật sư trước khi nộp bất cứ đơn nào.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138