GiaiToa.comGiải Toả
Các khoản hỗ trợ khi bị thu hồi đất

Hỗ trợ khác khi giải toả: lúc hoàn cảnh nhà mình không khớp khoản nào

Ngoài các khoản hỗ trợ có tên sẵn, tỉnh có thể quyết biện pháp hỗ trợ khác theo thực tế. Hoàn cảnh nào hay được đề nghị, cách trình bày một văn bản có chứng cứ.

Vietnamese man in his forties spreading small fish to dry on bamboo racks on an open sandy lot near the coast, wide shot from behind, bright hazy midday light

Luật và văn bản hướng dẫn liệt kê sẵn những khoản hỗ trợ thường gặp: ổn định đời sống, ổn định sản xuất kinh doanh, chuyển đổi nghề, di dời, thuê nhà. Nhưng đời sống thì đa dạng hơn bất kỳ danh sách nào. Vì vậy, theo nguyên lý của Luật Đất đai 2024 cùng các văn bản sửa đổi, hướng dẫn hiện hành, ngoài các khoản ấy, UBND cấp tỉnh có thể quyết định biện pháp hỗ trợ khác căn cứ tình hình thực tế, để người có đất bị thu hồi có chỗ ở, ổn định đời sống, sản xuất.

Khi hoàn cảnh nhà mình rõ ràng bị ảnh hưởng nặng mà không khớp khoản nào trong phương án, đây là đường để đề nghị. Đề nghị cần một văn bản riêng của hộ mình, nói rõ hoàn cảnh, vì sao các khoản đã có không phủ được, và kèm chứng cứ. Kết quả do cơ quan có thẩm quyền xem xét; gia đình làm tốt phần trình bày là đã làm hết phần của mình. Phần dưới đây đi qua bản chất của cơ chế này, những hoàn cảnh hay được đề nghị, cách gom chứng cứ và cách viết.

"Hỗ trợ khác" là gì, không phải là gì

Hỗ trợ khác là một cơ chế để xử lý những trường hợp mà các khoản có tên sẵn không bao quát. Tỉnh có thể ban hành quy định chung về một số tình huống hay gặp ở địa phương, hoặc xem xét theo từng dự án, từng hồ sơ cụ thể. Mỗi tỉnh làm khác nhau, có nơi ghi thành mục riêng trong quy định về bồi thường, hỗ trợ, có nơi quyết theo từng phương án.

Hỗ trợ khác không phải là "tiền xin thêm" cho mọi hộ thấy mình được ít. Nó cũng không phải đường vòng để được tính lại giá đất hay đơn giá nhà; những chuyện ấy có cách góp ý và khiếu nại riêng. Đề nghị hỗ trợ khác chỉ thuyết phục khi chỉ ra được một thiệt hại thực tế, có thật, mà phương án chưa có dòng nào nói đến.

Hiểu như vậy giúp gia đình viết đề nghị trúng: không kể chung chung "nhà em khó khăn quá", mà nói "nhà em mất nguồn sống này, các khoản trong phương án đều không tính tới vì lý do này, chứng cứ là những giấy này".

Những hoàn cảnh hay được đề nghị xem xét

Các ví dụ dưới đây là tình huống thường gặp, không phải danh sách được hỗ trợ chắc chắn. Việc có được xét hay không tuỳ quy định của tỉnh và từng hồ sơ.

Hoàn cảnhVì sao các khoản có sẵn thường không phủChứng cứ nên có
Sinh kế dựa vào một khoảng đất không thuộc quyền của mình, như bãi phơi, bến nhỏ, đất công dùng lâu nămKhông có đất đủ điều kiện bồi thường, không phải cơ sở kinh doanh có đăng kýẢnh qua nhiều năm, xác nhận của hàng xóm, thôn, tổ dân phố
Nhà bị thu hồi nhiều lần qua các dự án khác nhauMỗi phương án chỉ tính phần của dự án đóQuyết định, phương án của các lần thu hồi trước
Mất lối đi hoặc nguồn nước sau khi thu hồi, phần đất còn lại khó dùngPhần đất còn lại không bị thu hồi nên không có dòng tínhẢnh, số đo, mô tả lối đi, nguồn nước trước và sau
Đất không đủ điều kiện bồi thường nhưng gia đình đã sử dụng ổn định nhiều nămĐiều kiện bồi thường không đáp ứngBiên lai thuế, giấy tờ sử dụng đất qua các năm, xác nhận của địa phương
Hộ có người bệnh nặng phải chuyển chỗ ở xa nơi điều trịCác khoản không xét chi phí phát sinh vì bệnhHồ sơ bệnh án, giấy hẹn điều trị định kỳ

Cột chứng cứ là cột quan trọng nhất. Một đề nghị có ba loại chứng cứ khác nhau cùng nói một điều thì nặng hơn nhiều so với một trang kể hoàn cảnh không có gì kèm theo.

Ví dụ giả định: anh Sáu và bãi phơi cá

Anh Sáu sống ở một xóm ven biển. Nhà anh có sổ cho mảnh đất ở, nhưng sinh kế chính của cả nhà là phơi cá khô trên khoảng đất trống gần bờ mà nhiều nhà trong xóm cùng dùng đã lâu, không ai đứng tên. Khi khoảng đất ấy nằm trong dự án, nhà anh chỉ bị thu hồi một phần nhỏ đất ở, phương án tính bồi thường cho phần đó. Còn bãi phơi, nơi cả nhà kiếm sống, không có dòng nào.

Anh không thuộc diện trực tiếp sản xuất nông nghiệp theo nghĩa thông thường, cũng không có đăng ký hộ kinh doanh. Các khoản hỗ trợ có tên sẵn đều không khớp. Anh gom ảnh chụp bãi phơi qua nhiều năm, giấy bán cá cho các mối buôn, xác nhận của trưởng thôn về việc gia đình làm nghề này lâu năm, rồi viết văn bản đề nghị xem xét hỗ trợ khác cho việc mất nơi làm nghề.

Văn bản của anh gửi trong thời gian lấy ý kiến, nói gọn trong một trang, kèm bản sao chứng cứ. Anh không viết thay cho cả xóm; mỗi nhà có hoàn cảnh riêng thì tự gửi văn bản của nhà mình. Kết quả do cơ quan có thẩm quyền xem xét, nhưng hoàn cảnh của nhà anh đã được ghi nhận bằng giấy, không chỉ bằng lời nói trong buổi họp.

Gom chứng cứ cho một hoàn cảnh không có giấy tờ sẵn

Khó nhất của đề nghị hỗ trợ khác là hoàn cảnh thường không có sẵn tờ giấy nào chứng minh. Không có sổ cho bãi phơi, không có hợp đồng cho lối đi nhờ, không có biên lai cho nghề làm ở nhà. Vì vậy phải ghép nhiều mảnh nhỏ thành một bức tranh đáng tin.

Ảnh và video là mảnh dễ có nhất: lục lại điện thoại của cả nhà, tìm những tấm chụp qua nhiều năm có cảnh làm việc, có ngày giờ trong thông tin ảnh. Giấy mua bán với các mối hàng, sổ ghi chép thu chi, tin nhắn đặt hàng cho thấy công việc diễn ra đều đặn. Xác nhận của trưởng thôn, tổ trưởng tổ dân phố, hoặc vài người hàng xóm biết rõ sự việc, mỗi người một tờ riêng ghi rõ họ biết điều gì, từ bao giờ, là mảnh nối các mảnh kia với nhau.

Không cần mọi mảnh đều hoàn hảo. Điều cần là các mảnh cùng chỉ về một hướng: gia đình đã sống nhờ việc này, ở chỗ này, trong một thời gian dài. Sắp xếp chứng cứ theo thời gian, đánh số, ghi chú ngắn dưới mỗi ảnh, để người đọc hồ sơ không phải đoán.

Cách viết một văn bản đề nghị hỗ trợ khác

Một trang là đủ, viết theo thứ tự này:

  1. Phần đầu: tên chủ hộ, địa chỉ, thửa đất bị thu hồi theo phương án, dự án nào (ghi đúng tên như trong thông báo).
  2. Hoàn cảnh: mô tả ngắn thiệt hại thực tế, gia đình mất gì, ảnh hưởng đến bao nhiêu người, từ khi nào.
  3. Đối chiếu: nêu các khoản đã được tính trong phương án và giải thích vì sao các khoản ấy không phủ được thiệt hại này.
  4. Đề nghị: viết rõ đề nghị được xem xét biện pháp hỗ trợ khác cho hoàn cảnh nêu trên, không tự đưa ra con số.
  5. Chứng cứ: liệt kê các bản sao gửi kèm.
  6. Ký tên, ghi ngày, nộp tại nơi tiếp nhận ý kiến về phương án, xin ký nhận vào bản lưu.

Giọng văn nên bình tĩnh, cụ thể, tôn trọng. Không dùng những chữ nặng nề, không so sánh với nhà khác, không dọa gửi đi nhiều nơi. Người đọc văn bản là người có thể đề xuất giúp gia đình, viết sao cho họ dễ hiểu và dễ đề xuất nhất. Viết xong, nhờ một người ngoài cuộc đọc thử: nếu họ đọc một lượt mà hiểu nhà mình mất gì và đề nghị gì, văn bản đã đạt.

Những hiểu lầm nên tránh

"Càng nhiều người cùng ký thì càng được." Hỗ trợ khác xét theo hoàn cảnh từng hộ. Một văn bản chung nhiều chữ ký không làm rõ được hoàn cảnh của từng nhà, lại dễ bị hiểu sai mục đích. Mỗi hộ có quyền lợi thì gửi văn bản riêng của hộ mình.

"Đề nghị hỗ trợ khác là cách để được tính lại giá đất." Không phải. Giá đất, đơn giá nhà có đường góp ý riêng. Trộn hai chuyện trong một văn bản làm cả hai đều khó được xem xét.

"Đã có quyết định phê duyệt rồi thì không còn đường nào." Đề nghị sau khi đã phê duyệt vẫn có thể gửi theo trình tự luật định, nhưng khó hơn nhiều so với lúc lấy ý kiến. Biết sớm, gửi sớm vẫn là cách tốt nhất.

"Có người quen thì lo được khoản này." Mọi khoản hỗ trợ đều phải có căn cứ và được phê duyệt. Người hứa lo hộ để lấy phần trăm là dấu hiệu nên tránh xa.

Gửi lúc nào, hỏi ai, khi nào cần luật sư

Thời điểm tốt nhất là ngay khi phương án được niêm yết và lấy ý kiến. Lúc này phương án còn đang được hoàn thiện, đề nghị có căn cứ có thể được xem xét để điều chỉnh trước khi trình phê duyệt. Gửi tại nơi tiếp nhận ý kiến được ghi trong thông báo niêm yết, thường là tổ chức làm nhiệm vụ bồi thường, giải phóng mặt bằng hoặc UBND cấp xã.

Câu hỏi mẫu khi đến nộp: "Nhà em có hoàn cảnh không thuộc khoản hỗ trợ nào trong phương án, nhà em muốn đề nghị xem xét hỗ trợ khác, cho em hỏi nộp ở đâu và cần kèm những gì ạ?". Hỏi thêm khi nào có thể biết kết quả xem xét, ghi lại tên người tiếp nhận.

Khi hoàn cảnh phức tạp, ví dụ vừa có đất không đủ điều kiện bồi thường vừa có nghề phụ thuộc vào đất công, hoặc khi đã gửi đề nghị mà không được trả lời và phương án sắp được phê duyệt, gia đình có thể hỏi luật sư trên AI Cố Vấn để được xem chứng cứ và chọn bước tiếp theo đúng trình tự.

Câu hỏi thường gặp

Hỗ trợ khác khi thu hồi đất do ai quyết định?

Theo nguyên lý của Luật Đất đai và văn bản hướng dẫn, UBND cấp tỉnh căn cứ tình hình thực tế quyết định biện pháp hỗ trợ khác. Cách áp dụng cụ thể khác nhau giữa các tỉnh và giữa các dự án, nên cần hỏi tổ chức làm nhiệm vụ bồi thường về quy định đang áp dụng.

Hộ nào có thể đề nghị hỗ trợ khác?

Hộ có thiệt hại thực tế do thu hồi đất mà các khoản bồi thường, hỗ trợ có tên sẵn không bao quát. Đề nghị cần nêu rõ hoàn cảnh, giải thích vì sao các khoản hiện có không phủ, và kèm chứng cứ.

Đề nghị hỗ trợ khác có cần ghi số tiền mong muốn không?

Không cần và thường không nên. Gia đình chỉ cần mô tả thiệt hại và đề nghị được xem xét. Mức hỗ trợ, nếu có, do cơ quan có thẩm quyền quyết định theo quy định và thực tế.

Có nên ký chung đơn với hàng xóm để đề nghị hỗ trợ khác không?

Nên gửi văn bản riêng của hộ mình. Hỗ trợ khác xét theo hoàn cảnh từng hộ, một văn bản riêng nêu rõ hoàn cảnh và chứng cứ của nhà mình dễ được xem xét hơn một đơn chung nhiều chữ ký.

Đề nghị hỗ trợ khác mà không được chấp nhận thì làm gì?

Hỏi lý do, đề nghị được trả lời bằng văn bản. Nếu vẫn chưa đồng ý với quyết định liên quan, gia đình có thể kiến nghị hoặc khiếu nại theo trình tự luật định, và nên hỏi trợ giúp pháp lý hoặc luật sư trước khi làm.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138