GiaiToa.comGiải Toả
Sau khi nhận tiền đền bù

Lừa đảo sau khi nhận tiền đền bù: giả cán bộ, cò chạy hồ sơ, đất ảo và cách nhận ra

Giả cán bộ báo còn tiền bổ sung, cò hứa chạy thêm đền bù, rủ góp vốn lãi cao, bán đất ảo: dấu hiệu nhận ra từng chiêu và việc làm ngay khi lỡ dính.

An older Vietnamese woman sitting on a porch bench holding a phone with a blank screen face down on her lap, looking toward the yard, late afternoon light, side view

Người vừa nhận tiền đền bù là đối tượng mà kẻ lừa đảo nhắm tới vì ba lẽ: có khoản tiền lớn nằm sẵn, đang bận rộn rối trí vì dọn nhà, và thông tin nhà nào nhận bao nhiêu thường lan rất nhanh. Quy tắc chung để tự vệ: không chuyển tiền, không đọc mã, không ký giấy trong lúc bị hối thúc; gác máy hoặc tạm hoãn, rồi tự gọi lại cho nơi chính thức bằng số mình biết.

Các chiêu dưới đây là những kiểu hay gặp. Mỗi chiêu có dấu hiệu nhận ra, câu hỏi nên hỏi ngược lại, và việc nên làm. Đọc cùng cha mẹ, ông bà trong nhà, vì người lớn tuổi thường là người được nhắm trước.

Chiêu 1: giả cán bộ báo còn tiền bổ sung

Kịch bản. Một cuộc gọi xưng là cán bộ ban bồi thường, cán bộ xã, hoặc người của cơ quan thuế. Họ nói đúng tên chủ hộ, có khi nói đúng cả số tiền đã nhận, rồi báo nhà còn một khoản bổ sung hoặc bị tính thiếu thuế. Muốn nhận khoản bổ sung thì phải nộp trước một khoản phí, hoặc cung cấp số tài khoản kèm mã OTP, hoặc cài một ứng dụng để "xác minh".

Dấu hiệu nhận ra. Cơ quan nhà nước làm việc về bồi thường bằng giấy mời, văn bản, buổi làm việc trực tiếp có lập biên bản. Không có khoản tiền nào của Nhà nước đòi người dân nộp phí trước mới được nhận. Không cơ quan nào cần mã OTP của bạn. Thông tin họ biết đúng không chứng minh họ là thật, vì danh sách chi trả thường được niêm yết công khai.

Hỏi ngược lại. "Anh cho nhà em xin số văn bản, em lên trụ sở nhận trực tiếp." Kẻ lừa thường đổi giọng, hối thúc, hoặc nói "phải làm ngay hôm nay không thì mất".

Việc nên làm. Gác máy. Tự tìm số điện thoại của tổ chức làm nhiệm vụ bồi thường hoặc UBND cấp xã từ giấy tờ đã nhận, gọi hỏi, hoặc đến trực tiếp. Tuyệt đối không cài ứng dụng theo đường dẫn người lạ gửi.

Chiêu 2: cò hứa chạy thêm tiền đền bù hoặc chạy suất

Kịch bản. Một người tự giới thiệu quen biết bên trong, nói có thể làm lại hồ sơ để nhà được tính thêm, được thêm suất tái định cư, được lô đẹp. Họ đòi một khoản "chi phí bôi trơn" trước, hoặc đòi chia phần trăm trên số tiền tăng thêm.

Dấu hiệu nhận ra. Phương án bồi thường được lập, niêm yết, lấy ý kiến và phê duyệt theo trình tự công khai. Muốn điều chỉnh thì đi đường góp ý, kiến nghị, khiếu nại bằng văn bản, ai cũng làm được mà không mất tiền cho trung gian. Người hứa "chạy" được là đang hứa điều trái luật; nếu nhận tiền rồi biến mất thì gia đình gần như không có đường đòi.

Hỏi ngược lại. "Anh làm bằng cách nào, theo văn bản nào, có hợp đồng dịch vụ pháp lý không?" Một luật sư hoặc tổ chức hành nghề luật sư thật sẽ có hợp đồng, có thù lao rõ ràng và không hứa kết quả.

Việc nên làm. Từ chối, không đưa giấy tờ bản gốc. Nếu thật sự thấy cách tính chưa đúng, hỏi lại cán bộ, góp ý bằng văn bản, hoặc hỏi luật sư trên AI Cố Vấn.

Bốn chiêu còn lại: nhận ra nhanh

Bốn chiêu sau ít "kỹ thuật" hơn nhưng làm mất nhiều tiền hơn, vì chúng đến từ người quen hoặc nghe rất hợp lý.

ChiêuNghe thế nàoDấu hiệu nhận raCâu nên trả lời
Góp vốn, đầu tư lãi cao"Gửi bên em lãi mỗi tháng gấp mấy lần ngân hàng, rút lúc nào cũng được"Lãi cao bất thường, trả lãi vài tháng đầu rất đều để tạo tin tưởng, không có giấy phép rõ ràng"Nhà em đã chia tiền theo việc, phần này không đem đầu tư."
Bán đất ảo, đất chưa đủ giấy"Lô này sắp lên giá, đặt cọc ngay kẻo người khác lấy"Hối thúc đặt cọc, không cho mang giấy tờ đi kiểm, giá thấp bất thường so với xung quanh"Cho nhà em xin bản sao giấy tờ, em kiểm xong mới bàn."
Mượn tiền làm ăn từ người quen mới"Anh chỉ cần xoay vài tháng, trả lãi gấp đôi"Người mới thân gần đây, xuất hiện đúng lúc nhà nhận tiền, không chịu làm giấy"Tiền nhà em cả nhà cùng quyết, em không tự cho mượn được."
Chơi hụi, họ quy mô lớn"Dây hụi toàn người quen, chủ hụi uy tín lắm"Số người đông, tiền dây lớn, chủ hụi giữ toàn bộ"Nhà em đang chờ chỗ ở, không tham gia gì thêm."

Điểm chung của cả bốn: người ta nhắm vào nỗi lo tiền nằm im thì "phí", và vào cái tình làng xóm. Nhắc lại nguyên tắc ở bài giữ tiền: trong thời gian chờ chỗ ở mới, tiền đền bù không có nhiệm vụ sinh lời.

Vì sao người cẩn thận vẫn bị lừa

Phần lớn người bị lừa không phải người kém hiểu biết. Họ bị lừa vì đúng thời điểm: đang mệt vì dọn nhà, đang lo chỗ ở, đang nghe nhiều tin đồn về chuyện nhà khác được tính thêm. Kẻ lừa đảo chọn đúng những lúc đó để gọi, và luôn tạo cảm giác gấp: "hôm nay là hạn cuối", "chỉ còn một lô", "không làm ngay là mất quyền".

Cảm giác gấp là dấu hiệu quan trọng nhất. Một thủ tục thật của cơ quan nhà nước có thời hạn ghi trên văn bản, có chỗ để hỏi lại. Một cơ hội thật không biến mất chỉ vì bạn xin một ngày để bàn với con cái. Bất cứ ai không cho bạn thời gian suy nghĩ là người đáng ngờ.

Cách tự vệ đơn giản nhất mà nhiều gia đình áp dụng: thống nhất một "người được gọi trước". Mỗi khi có ai đòi chuyển tiền, đọc mã, ký giấy, người già trong nhà sẽ nói "để hỏi con đã" rồi gọi người đó. Chỉ một cuộc gọi chen vào giữa là đủ phá phần lớn kịch bản lừa.

Một thói quen nữa: không kể chuyện tiền nong của nhà lên mạng xã hội hay ở chỗ đông người. Ảnh chụp căn nhà mới, lời khoe vừa nhận tiền, tin nhắn bàn chuyện chia tiền trong nhóm đông người đều có thể tới tai người không nên biết. Kẻ lừa đảo thường ghép những mẩu thông tin như vậy để dựng kịch bản nghe rất thật, gọi đúng tên người con đang ở xa, nói đúng việc nhà đang làm.

Khi người lạ tìm tới tận nhà

Không phải chiêu nào cũng qua điện thoại. Có người tới tận nhà, mặc đồ giống cán bộ, cầm theo xấp giấy, nói tới "đo đạc lại", "kiểm tra tiền đã nhận", "thu hồi khoản chi sai", hoặc mời mua bảo hiểm, mua sản phẩm sức khoẻ "dành riêng cho hộ giải toả". Họ thường chọn giờ con cháu đi làm, chỉ còn người già ở nhà.

Cán bộ làm nhiệm vụ thật thường đi theo lịch đã báo, có giấy mời hoặc thông báo trước, đi cùng cán bộ cấp xã mà người trong khu nhận ra được. Khi không chắc, người ở nhà cứ lịch sự nói: "Nhà em chưa nhận được giấy báo, anh chị để lại tên và đơn vị, con em về sẽ lên trụ sở hỏi." Không mời vào nhà, không đưa giấy tờ, không ký vào giấy họ mang theo, không đưa tiền dưới bất kỳ lý do nào.

Sau đó, gọi hỏi tổ chức làm nhiệm vụ bồi thường hoặc UBND cấp xã xem hôm đó có ai được cử đến không. Nếu không có, báo lại cho công an khu vực và các nhà xung quanh. Kẻ lừa tới tận nhà thường đi cả dãy, một cuộc báo kịp thời có thể giúp cả xóm.

Lỡ chuyển tiền rồi: làm ngay theo thứ tự

Thời gian là yếu tố quyết định khả năng giữ lại được tiền. Đừng vì ngại mà chờ.

  1. Gọi ngay tổng đài chính thức của ngân hàng nơi mình chuyển tiền (số in ở mặt sau thẻ hoặc trên ứng dụng chính thức), báo chuyển nhầm cho đối tượng lừa đảo, đề nghị hỗ trợ tạm khoá, tra soát giao dịch.
  2. Đổi mật khẩu ứng dụng ngân hàng, khoá thẻ nếu đã lộ thông tin, gỡ ứng dụng lạ đã cài theo hướng dẫn của người gọi.
  3. Chụp lại toàn bộ tin nhắn, nhật ký cuộc gọi, số tài khoản đã chuyển, giấy tờ đối tượng đưa.
  4. Đến cơ quan công an nơi gần nhất trình báo, mang theo những gì đã chụp, sao kê giao dịch.
  5. Báo cho cả nhà và hàng xóm cùng diện giải toả để họ cảnh giác, vì kẻ lừa thường gọi lần lượt theo danh sách.
  6. Cảnh giác lần hai: có người gọi tới hứa "lấy lại tiền đã bị lừa" với điều kiện nộp phí trước. Đó thường là cùng một nhóm.

Đừng tự trách quá lâu. Báo sớm có ích hơn nhiều so với giấu đi vì xấu hổ.

Danh sách nói chuyện với ông bà, cha mẹ trong nhà

Ngồi với người lớn tuổi một buổi, nói từng ý dưới đây bằng lời của mình, rồi dán tờ giấy nhắc gần điện thoại bàn hoặc chỗ hay ngồi:

  • Cán bộ thật không gọi điện đòi nộp phí để nhận tiền.
  • Không ai được hỏi mã OTP, mật khẩu, kể cả người xưng là công an, ngân hàng.
  • Không cài ứng dụng, không bấm đường dẫn người lạ gửi.
  • Ai bảo phải làm ngay thì cứ nói "để hỏi con" rồi gác máy.
  • Không đưa giấy tờ bản gốc cho người ngoài, kể cả người hứa giúp làm hồ sơ.
  • Người lạ tới nhà hỏi chuyện tiền đền bù thì không trả lời, mời họ liên hệ với con cháu.

Nói một lần chưa đủ. Nhắc lại sau mỗi lần nghe tin trong xóm có người bị lừa, vì đó là lúc người lớn tuổi nhớ lâu nhất.

Cách nói cũng quan trọng. Người lớn tuổi thường tự ái khi bị dặn như dặn trẻ con. Thay vì "mẹ đừng có nghe người ta", hãy kể một chuyện có thật vừa xảy ra quanh đó và hỏi "nếu người ta gọi mẹ như vậy thì mình làm sao ha". Để cha mẹ tự nói ra cách xử lý, họ sẽ nhớ lâu hơn nhiều so với nghe dặn.

Câu hỏi thường gặp

Cán bộ ban bồi thường có gọi điện yêu cầu nộp phí để nhận thêm tiền đền bù không?

Không. Việc chi trả bồi thường, hỗ trợ làm theo văn bản, giấy mời và buổi làm việc trực tiếp, không có khoản nào đòi người dân nộp phí trước mới được nhận. Nhận cuộc gọi như vậy thì gác máy và tự gọi lại cho nơi chính thức bằng số trên giấy tờ đã nhận.

Có người nhận chạy thêm tiền đền bù có tin được không?

Không nên tin. Phương án bồi thường được lập và phê duyệt theo trình tự công khai, muốn điều chỉnh thì góp ý, kiến nghị, khiếu nại bằng văn bản. Người hứa chạy được là hứa điều trái luật, đưa tiền rồi gần như không có đường đòi lại.

Người lạ biết đúng tên và số tiền đền bù nhà mình thì có phải cán bộ thật không?

Không chắc. Danh sách chi trả và phương án thường được niêm yết công khai, nên kẻ xấu cũng có thể biết. Người gọi đòi phí, đòi mã OTP hay đòi cài ứng dụng thì dù biết thông tin gì cũng không phải cách làm việc của cơ quan nhà nước.

Lỡ chuyển tiền cho kẻ lừa đảo thì việc đầu tiên phải làm là gì?

Gọi ngay tổng đài chính thức của ngân hàng để đề nghị hỗ trợ tra soát, tạm khoá giao dịch, sau đó đổi mật khẩu, chụp lại bằng chứng và trình báo cơ quan công an nơi gần nhất. Báo càng sớm thì khả năng giữ lại tiền càng cao.

Làm sao giúp cha mẹ già tránh bị lừa sau khi nhận tiền đền bù?

Thống nhất một người con được gọi trước mỗi khi có ai đòi chuyển tiền, đọc mã hay ký giấy. Cài thông báo biến động số dư, dặn không cài ứng dụng lạ, không đưa bản gốc giấy tờ. Nhắc lại thường xuyên, nhất là khi nghe tin có người bị lừa.

Người hứa lấy lại tiền đã bị lừa có đáng tin không?

Nên cảnh giác cao. Người gọi tới hứa thu hồi tiền bị lừa với điều kiện nộp phí trước thường là cùng nhóm lừa đảo hoặc nhóm khác nhắm vào người vừa mất tiền. Việc thu hồi chỉ đi qua ngân hàng và cơ quan công an.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138