GiaiToa.comGiải Toả
Những trường hợp đặc biệt khi đền bù

Giải toả ruộng công ích đang thuê của xã: người thuê được tính những gì

Ruộng đất công ích thuê của xã nằm trong diện giải toả: vì sao người thuê không được bồi thường về đất, những khoản vẫn được xét và giấy tờ cần giữ để chứng minh.

A Vietnamese woman in a conical hat bending over rows of leafy vegetables in a flat field at the edge of a village, early morning mist, wide shot from a low angle

Ruộng đất công ích là đất do xã quản lý và cho thuê theo hợp đồng, nên khi Nhà nước thu hồi, người thuê không được bồi thường về đất. Theo quy định hiện hành của Luật Đất đai và văn bản hướng dẫn, quy định của UBND tỉnh, người thuê vẫn được xét những khoản gắn với công sức, tiền bạc của chính mình: cây trồng, vật nuôi, thuỷ sản đang có trên đất, chi phí đầu tư vào đất còn lại, và có thể thêm một số khoản hỗ trợ tuỳ quy định của tỉnh.

Nhiều gia đình thuê ruộng xã liên tục mấy chục năm, quen tới mức coi như ruộng nhà, nên khi nghe nói không có tiền đất thì hụt hẫng. Hiểu đúng ngay từ đầu giúp bạn dồn sức vào đúng chỗ: kê khai đủ hoa màu, giữ hợp đồng thuê và biên lai nộp tiền, chứng minh những gì mình đã bỏ ra để cải tạo ruộng. Bài này giải thích từng khoản và những giấy tờ nên có.

Ruộng công ích khác ruộng được giao thế nào

Nhìn giấy tờ đang có là biết mình thuộc loại nào. Nếu không chắc, hỏi cán bộ địa chính xã.

Nội dungRuộng được giao cho hộRuộng công ích thuê của xã
Giấy tờ thường cóGiấy chứng nhận đứng tên hộ hoặc cá nhânHợp đồng thuê với UBND cấp xã, biên lai nộp tiền thuê
Ai là người sử dụng đất theo luậtHộ, cá nhân được giaoXã quản lý; hộ là người thuê theo hợp đồng
Thời hạnTheo thời hạn giao đất hoặc lâu dài theo quy địnhTheo hợp đồng thuê, thường có thời hạn ngắn hơn
Bồi thường về đất khi thu hồiĐược xét nếu đủ điều kiệnNgười thuê không được bồi thường về đất
Cây trồng, vật nuôi trên đấtBồi thường cho chủ tài sảnBồi thường cho người thuê là chủ tài sản
Chi phí đầu tư vào đất còn lạiTheo quy địnhCó thể được xét nếu chứng minh được

Cái tên dân gian như "ruộng năm phần trăm", "ruộng xã", "đất dôi dư" không quyết định loại đất. Giấy tờ và hồ sơ địa chính mới quyết định. Có những thửa người dân gọi là ruộng xã nhưng thật ra đã được giao, và ngược lại.

Người thuê được xét những khoản gì

Cây trồng, hoa màu đang có trên ruộng. Lúa, rau màu, cây hằng năm đang vụ là tài sản của người thuê. Được tính theo quy định của tỉnh về bồi thường cây trồng. Điều quan trọng là được ghi đủ, đúng loại, đúng diện tích trong biên bản kiểm đếm.

Vật nuôi, thuỷ sản nếu hợp đồng cho phép nuôi. Ao thuê của xã nuôi cá, ruộng nuôi tôm, lúa kết hợp cá: phần vật nuôi chưa tới kỳ thu hoạch được xem xét theo quy định. Nếu nuôi trồng không đúng mục đích hợp đồng thuê thì cách xử lý có thể khác.

Chi phí đầu tư vào đất còn lại. Bờ bao, mương tưới tiêu, san phẳng mặt ruộng, cải tạo đất do người thuê bỏ tiền làm. Phải có chứng từ hoặc được xác nhận, và hợp đồng thuê không cấm việc đầu tư đó.

Công trình phục vụ sản xuất. Lán canh, giếng khoan, trạm bơm nhỏ, nhà lưới trồng rau: được xem xét như tài sản trên đất, nếu xây dựng phù hợp với hợp đồng và quy định về đất nông nghiệp.

Một số khoản hỗ trợ. Tuỳ quy định của UBND tỉnh, người thuê đất công ích trực tiếp sản xuất có thể được xét một số khoản hỗ trợ. Không phải nơi nào cũng giống nhau, nên hỏi thẳng tổ chức làm nhiệm vụ bồi thường thay vì nghe so sánh với nơi khác.

Hợp đồng thuê với xã và tiền thuê đã nộp

Hợp đồng thuê đất công ích là giấy quan trọng nhất của người thuê. Nó chứng minh bạn là người đang sử dụng hợp pháp thửa ruộng, trong thời hạn nào, được dùng vào việc gì. Nhiều gia đình thuê nối tiếp nhiều kỳ, mỗi kỳ một hợp đồng; hãy tìm đủ, nhất là bản của kỳ đang còn hiệu lực.

Nếu bạn đã nộp tiền thuê trước cho cả kỳ, mà thời gian còn lại của kỳ thuê không được sử dụng vì đất bị thu hồi, hãy hỏi UBND cấp xã về việc xử lý phần tiền đã nộp. Mang theo biên lai. Câu hỏi mẫu: "Nhà em nộp tiền thuê ruộng công ích đến hết năm sau, nay ruộng bị thu hồi giữa chừng. Xã cho em biết phần tiền đã nộp cho thời gian không còn sử dụng được xử lý thế nào?".

Hợp đồng thuê hết hạn mà xã chưa ký lại, gia đình vẫn canh tác và vẫn nộp tiền, cũng là tình huống hay gặp. Lúc này biên lai nộp tiền các năm sau khi hết hạn là chứng cứ cho thấy việc thuê vẫn được hai bên duy trì. Giữ kỹ, đừng để thất lạc.

Đi kiểm đếm hoa màu trên ruộng thuê

Ruộng công ích thường nằm ở những cánh đồng lớn, nhiều hộ thuê cạnh nhau, bờ ranh không rõ như đất vườn. Buổi kiểm đếm vì thế dễ ghi nhầm của nhà này sang nhà kia. Bạn nên có mặt, chỉ đúng thửa mình thuê, đối chiếu với số thửa, diện tích ghi trong hợp đồng.

Ghi rõ từng loại cây đang trồng, diện tích mỗi loại, giai đoạn sinh trưởng. Nếu vừa gieo trồng xong, hãy giữ hoá đơn mua giống, phân bón để chứng minh. Chụp ảnh ruộng có ngày giờ trước buổi kiểm đếm. Đọc kỹ biên bản trước khi ký, sai chỗ nào đề nghị sửa ngay hoặc ghi ý kiến vào biên bản.

Đừng trồng vội một vụ mới sau khi đã có thông báo thu hồi chỉ để được tính thêm tiền hoa màu. Cây trồng sau thời điểm có thông báo thu hồi thường không được bồi thường, và chi phí giống, phân sẽ mất trắng. Nếu thật cần trồng để có cái ăn, hãy hỏi trước tổ chức làm nhiệm vụ bồi thường về thời điểm dự kiến bàn giao.

Nếu diện tích đo thực tế khác diện tích ghi trong hợp đồng thuê, đừng tranh cãi tại ruộng. Đề nghị ghi cả hai con số vào biên bản, rồi hỏi xã đối chiếu hồ sơ cho thuê. Với người thuê, diện tích chủ yếu ảnh hưởng tới phần hoa màu và chi phí đầu tư, nên cần đúng nhưng không cần to chuyện; một lời đề nghị đối chiếu bằng văn bản là đủ.

Danh sách giấy tờ nên gom

Tick từng dòng, mang bản sao đi làm việc:

  • Hợp đồng thuê đất công ích kỳ đang hiệu lực và các kỳ trước nếu còn.
  • Biên lai nộp tiền thuê các năm, nhất là năm gần nhất.
  • Sơ đồ hoặc số thửa, diện tích ruộng thuê ghi trong hợp đồng.
  • Hoá đơn mua giống, phân bón, thuốc cho vụ đang trồng.
  • Chứng từ làm bờ bao, mương, giếng, nhà lưới nếu có.
  • Ảnh chụp ruộng có ngày giờ, chụp trước buổi kiểm đếm.
  • Giấy tờ chứng minh gia đình trực tiếp sản xuất nông nghiệp nếu được hỏi.

Nếu gia đình vừa có ruộng được giao vừa thuê ruộng công ích, hãy tách hai bộ hồ sơ riêng. Gộp chung dễ khiến cán bộ và chính gia đình nhầm khoản nào tính cho thửa nào.

Không đưa bản gốc hợp đồng thuê cho ai giữ hộ. Khi cán bộ cần đối chiếu, mang bản gốc tới cho xem rồi cầm về, chỉ nộp bản sao. Bản lưu ở xã là của xã; bản trong tay gia đình là chứng cứ duy nhất bạn tự giữ được.

Hiểu lầm hay gặp và hiểu cho đúng

"Thuê lâu năm thì ruộng thành của mình." Thời gian thuê dài không làm thay đổi bản chất đất công ích. Chừng nào hợp đồng còn là hợp đồng thuê với xã thì quyền của gia đình là quyền của người thuê, không phải người được giao đất.

"Xã nhận tiền đất thì phải chia lại cho người thuê." Khoản bồi thường về đất công ích, nếu có, được xử lý theo quy định về quản lý ngân sách và đất đai của địa phương, không chia cho người thuê. Phần của người thuê nằm ở hoa màu, tài sản, chi phí đầu tư và các khoản hỗ trợ nếu thuộc diện.

"Không có tiền đất thì khỏi cần đi kiểm đếm." Chính vì không có tiền đất nên buổi kiểm đếm hoa màu, tài sản là buổi quan trọng nhất với người thuê. Vắng mặt là để người khác ghi thay những thứ của mình.

"Nơi khác người thuê được hỗ trợ thì ở đây cũng phải có." Mỗi tỉnh có quy định riêng về các khoản hỗ trợ. So sánh với nơi khác dễ dẫn tới hiểu lầm. Cách đúng là hỏi tổ chức làm nhiệm vụ bồi thường căn cứ áp dụng cho dự án của mình, và đề nghị bổ sung bằng văn bản nếu thấy mình thuộc diện mà bị sót.

Ví dụ giả định: chị Lan thuê ruộng xã trồng rau

Ví dụ giả định: chị Lan thuê một thửa ruộng công ích của xã trồng rau màu đã nhiều kỳ, mỗi kỳ ký một hợp đồng. Chị tự bỏ tiền làm nhà lưới che một phần ruộng và khoan một giếng nhỏ để tưới. Cánh đồng nằm trong diện thu hồi.

Chị biết ruộng là của xã nên không đặt vấn đề tiền đất. Chị gom hợp đồng kỳ đang hiệu lực, biên lai nộp tiền, hoá đơn làm nhà lưới, ảnh chụp lúc khoan giếng. Ở buổi kiểm đếm, chị chỉ đúng thửa, kê từng luống rau đang trồng, đề nghị ghi nhà lưới và giếng là tài sản chị đầu tư.

Khi phương án niêm yết, chị thấy phần rau màu và nhà lưới được tính, còn giếng bị sót. Chị gửi góp ý kèm ảnh và giấy thuê thợ khoan. Chị cũng hỏi xã về phần tiền thuê đã nộp cho thời gian còn lại của kỳ. Mọi thứ đều bằng văn bản, có giấy biên nhận. Nếu khoản bị sót có giá trị lớn mà góp ý không được xem xét, đó là lúc nên hỏi luật sư trên AI Cố Vấn về bước tiếp theo.

Câu hỏi thường gặp

Thuê ruộng công ích của xã bị thu hồi có được đền bù đất không?

Không. Đất công ích do xã quản lý, người thuê chỉ sử dụng theo hợp đồng nên không được bồi thường về đất. Người thuê vẫn được xét bồi thường cây trồng, vật nuôi, tài sản đã đầu tư và chi phí đầu tư vào đất còn lại nếu chứng minh được.

Làm sao biết ruộng nhà mình là ruộng công ích hay ruộng được giao?

Xem giấy tờ đang có. Ruộng được giao thường có giấy chứng nhận đứng tên hộ hoặc cá nhân; ruộng công ích có hợp đồng thuê với UBND cấp xã và biên lai nộp tiền thuê. Không chắc thì hỏi cán bộ địa chính xã tra hồ sơ địa chính.

Hợp đồng thuê ruộng xã đã hết hạn mà vẫn đang trồng thì có được tính hoa màu không?

Hoa màu là tài sản của người trồng nên thường vẫn được xem xét. Biên lai nộp tiền thuê các năm sau khi hết hạn giúp chứng minh việc thuê vẫn được duy trì. Nên trình bày rõ với tổ chức làm nhiệm vụ bồi thường.

Tiền thuê ruộng đã nộp trước có được trả lại không?

Phần tiền đã nộp cho thời gian không còn sử dụng được vì đất bị thu hồi nên được hỏi lại với UBND cấp xã. Mang theo hợp đồng và biên lai để được giải đáp cách xử lý theo quy định.

Có nên trồng thêm vụ mới khi đã có thông báo thu hồi không?

Không nên trồng chỉ để được tính thêm tiền. Cây trồng sau thời điểm có thông báo thu hồi thường không được bồi thường. Nếu cần canh tác để sinh sống, hãy hỏi trước thời điểm dự kiến bàn giao để tính toán.

Người thuê ruộng công ích có được hỗ trợ chuyển nghề không?

Tuỳ quy định của UBND tỉnh, người thuê đất công ích trực tiếp sản xuất có thể được xét một số khoản hỗ trợ. Mức và điều kiện không giống nhau giữa các nơi, nên hỏi trực tiếp tổ chức làm nhiệm vụ bồi thường của dự án.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138